رسانه ها و انحرافات اجتماعی

در طول تاریخ، هر جامعه ای برای قاعده مندی رفتاراعضایش، هنجارهایی را تعریف و نهادینه

كرده و آنها را به رعایت آن قواعد و هنجارها ملزم نموده و در برابر تخلف و سرپیچی از آنها نیز واكنش نشان داده و مجازات هایی را تعیین كرده است.

متفكران اجتماعی و جامعه شناسان نیز جهت كاهش هنجارشكنی افراد جامعه، به بررسی علل و عوامل مؤثر در انحرافات و بروز كجروی های اجتماعی پرداخته اند و در عصر ارتباطات به تأثیر رسانه ها و وسائل ارتباط جمعی در كنترل و یا گسترش انحرافات اجتماعی اشاره كرده اند. بر این اساس، تبیین كاركردهای مثبت و منفی رسانه ها در این زمینه ضروری می نماید. لذا محور بحث در این نوشتار توضیح و تبیین كاركردهای مختلف رسانه های جمعی در خصوص انحرافات اجتماعی می باشد. پیش از ورود در بحث، لازم است مفاهیم كلیدی به طور مختصر توضیح داده شود.

ادامه نوشته

تاثير وسايل ارتباط جمعي بر پيوندهاي عاطفي درخانواده ها

يكي از مولفه هاي خانواده منسجم ، پيوند عاطفي است كه در اثر وجود و استمرار فضاي

گفت وگو ، تعاطي افكار و تبادل نظر ميان اعضاي آن شكل مي گيرد. پيوند عاطفي ، خود به عنوان يك عامل انگيزشي موجب ارتقاء انسجام خانواده مي شود و اين سيكل مي تواند همچنان ادامه يابد. براين اساس پيوند عاطفي و انسجام خانواده با يكديگر همبستگي مثبت و بالايي دارند.

عوامل گوناگوني موجب آسيب ديدن پيوند عاطفي خانواده شده و مآلا انسجام آن را به مخاطره مي اندازند. يكي از عوامل اثرگذار بر گسستگي انسجام خانواده ، گسترش رسانه هاي جمعي و استفاده افراطي از آنها مي باشد. رسانه هاي جمعي بويژه رسانه هاي شنيداري وغير متعامل به دليل كاركرد متنوع خود و ايجاد تغييرات پيوسته ، بتدريج جاي ارتباط بين فردي ازنوع چهره به چهره را گرفته وتوانسته اند فضاي انفرادي را بجاي فضاي جمعي و اجتماعي خانواده حاكم كنند ، بطوري كه گسترش تكنيكي رسانه هاي شنيداري و رايانه اي ، ارتباط مستقيمي با فردگرايي ودوري از گروه را نشان مي دهد. دراين مسير ، تعامل فرد با رسانه الكترونيكي وغير احساسي شكل مي گيرد وبه دليل برتري تكنولوژيكي وتجهيز فني ابزارهاي رسانه اي ، نوعي رعب فرهنگي وانفعال شخصيتي درفرد ايجاد مي شود. نتيجه اين مي شود كه افراد خانواده به جاي گفت وگوي صميمي با يكديگر با ابزارهاي الكترونيكي ارتباط برقرار مي كنند ، ارتباطي كه فاقد بارعاطفي واحساسي است. اين آسيب دردو نوع ارتباط ، بيشتر خودرا نشان مي دهد : يكي ارتباط بين فرزندان و والدين ، و ديگري ارتباط بين زن وشوهر.

ادامه نوشته

رسانه شخصی ، رقیب رسانه جمعی

در عصر حاضر ، رشد فناوری دیجیتالی موجب تغییرات شگرفی در وسایل ارتباطی و رسانه‌ها و

نحوه انتقال پیام شده ‌است . یکی از مهمترین این ابزارهای نوین ارتباطی و اطلاعاتی در این دوره، که کاربردهای روزافزونی در میان خیل گسترده جامعه امروزین نیز پیدا کرده ،   "تلفن همراه"   (Mobile) است.

به اعتقاد جامعه شناسان ، هر پدیده اجتماعی در عصر حاضر، دارای کارکردهای مثبت و منفی است. در این مقاله نیز ، تلفن همراه که به عنوان یک ابزار نوین ارتباطی، دارای کارکردهای گسترده‌ای در حوزه‌های گوناگون اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی است و با وجود کارکردهای مثبت و عملی، در بعضی موارد، دچار کژکارکردیهایی نیز شده است ، از منظر علم ارتباطات مورد بررسی قرار گرفته است و نهایتاً به تأثیرات تلفن همراه بر سبک زندگی ، فردگرایی ، تعاملات جمعی همزمان ، روابط اجتماعی پرداخته ‌شده‌ است.

ادامه نوشته

رسانه ها و فرهنگ و ارتباطات دینی

مصاحبه با دکتر باهنر  (دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق (ع) )

 

دکتر باهنر توضیح می دهد که فرهنگ یک جامعه قرین با اسطوره هاست و هر فرهنگ برای حفظ هویت ناب خود باید به اسطوره ها توجه داشته باشد.

 در فرهنگ ایرانی ، فرهنگ حسینی ناب ترین فرهنگهاست و امام حسین علیه السلام اسطوره جاویدان این فرهنگ است. سپس در ارتباط با اینکه چگونه می شود این مفهوم را در شرایط کنونی کشور عملی ساخت با نگاهی ارتباطی دو نوع رسانه سنتی و مدرن را معرفی می کنند و کارکردها و نقاط ضعف و قدرت هریک را بر می شمرند. سپس در پاسخ به سؤال سوم در مورد مقدورات و محدودیت های ما در این حوزه به مقدورات و محدودیت های رسانه های سنتی و مدرن می پردازند و چند نوع کارکرد را که این رسانه ها می توانند انجام دهند معرفی می کنند که عبارت است از: کارکرد ارشادی، اطلاع رسانی، آموزشی و سرگرمی و سپس به نقش رسانه ها در رسیدن به این کارکردها می پردازند.

ادامه نوشته

نقش وسایل نوین ارتباط جمعی و رسانه ها در مدیریت بحرانها

عصر امروز را عصر سلطه ارتباطات می نامند ، بیگمان در مورد همه مسایل جهان، بزرگترین

رسالت اطلاع رسانی بر دوش رسانه های جمعی است. امروزه رسانه ها با گسترش مرزهای جغرافیایی، فرهنگی و سیاسی، هویت انسان معاصر را نیز تحت تاثیر قرار داده اند، به طوری که می توان هویت انسان مدرن را هویت رسانه ای شده نام گذاشت.

افزایش نقش وسایل نوین ارتباط جمعی دربخش های مختلف زندگی بشری سبب شده است از آنها درتحولات گوناگون مورد استفاده شود و نقش رسانه ها در آگاهی، هموار سازی و گسترش بحرانها برجسته گردد. به بیان دیگر، رسانه ها همانگونه که در تضعیف پایه های امنیتی موثرند، می توانند در ایجاد وتحکیم آن نیز سهم بسزایی داشته باشند.

رسانه ها می توانند با دورکردن احساس ناامنی، بی اعتمادی و نا امیدی فضای ذهنی افراد در جامعه به گونه ای عمل کنند که ضمن انعکاس واقعیت ها از بزرگنمایی ها و کاستی ها خودداری کرده وبه جای بحران نمایی وبحران افزایی به بحران زدایی، مهار، کنترل و کاهش خسارت بحران سهم مهمی داشته باشد، چرا که ثبات وامنیت ملی و تحکیم آن، تابع مستقیمی از رویکرد افکار عمومی و رضایت و نارضایتی مردم و واکنش آنها در مواقع بحرانی می باشد.

از این منظر رسانه ها در حفظ و تحکیم وفاق ملّی، چه به لحاظ سخت افزاری و چه به لحاظ نرم افزاری و بالا بردن توان انتخاب جامعه، افزایش مشارکت، رقابت و پویایی شهروندان و ارتقای سطح دانش در برقراری وحدت و یا تمایز و یکپارچگی مدد رسانند، تا وفاق ملّـی و در نهایت، امنیت ملّی پایدار بماند.

ادامه نوشته